Scheidingsangst is geen ongehoorzaamheid en het gaat zelden vanzelf over. Het is paniek, en paniek los je op met opbouwen en met hulp, niet met strenger zijn.
Scheidingsangst pak je aan door het alleen zijn opnieuw op te bouwen in stappen die je hond aankan, en door hem in die periode niet langer alleen te laten dan hij verdraagt. Begin bij de dierenarts, want pijn, ouderdomsklachten en blaasproblemen geven hetzelfde beeld. Is er medisch niets aan de hand, dan werk je samen met een gedragsdeskundige aan gewenning: je oefent met vertrekken in stukjes van seconden naar minuten, en je gaat pas verder als je hond ontspannen blijft liggen. Regel daarnaast opvang voor de uren dat je echt weg moet, want elke keer dat je hond in paniek achterblijft haalt het oefenen onderuit. Straffen, negeren of het laten uithuilen maakt het erger, en een tweede hond erbij lost het meestal niet op, omdat het om het missen van jou gaat. Reken op weken tot maanden; bij ernstige angst kan de dierenarts medicatie voorschrijven naast de gedragstherapie, zodat leren weer mogelijk wordt.
Deze twee worden vaak door elkaar gehaald, en dat is jammer, want de aanpak verschilt volledig. Verveling los je op met meer beweging en meer te doen. Scheidingsangst niet: een hond die in paniek is, is niet onderprikkeld maar bang.
Een camera geeft binnen een dag duidelijkheid, en je hebt alleen het eerste halfuur nodig. Bij scheidingsangst begint de onrust vrijwel meteen na je vertrek en zakt hij niet weg. Bij verveling ligt je hond eerst een tijd rustig en gaat hij pas later iets zoeken.
| Wat je ziet | Past bij verveling | Past bij scheidingsangst |
|---|---|---|
| Wanneer het begint | Verspreid over de dag, vaak pas na uren | Binnen een paar minuten na je vertrek |
| Waar de schade zit | Bij speelgoed, planten en de prullenbak | Bij de voordeur, de kozijnen en de bench |
| Plassen of poepen binnen | Zelden, en meestal aan het eind van de dag | Vaak, ook kort na je vertrek bij een zindelijke hond |
| Eten als jij weg bent | Eet gewoon, of ruimt alles meteen op | Laat voer en kauwsnacks onaangeraakt liggen |
| Als je thuiskomt | Blij, en daarna snel weer rustig | Uitzinnig, hijgend, en pas na lange tijd rustig |
| Wat helpt | Meer beweging, snuffelwerk en iets te doen | Opbouwen in stappen, met hulp van een deskundige |
Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen. Verschillende medische oorzaken geven precies het beeld van scheidingsangst: pijn die opspeelt zodra je hond gaat liggen, een blaasontsteking die binnen een ongelukje veroorzaakt, gehoor- of zichtverlies, en bij oudere honden ouderdomsdementie. Gedragstherapie werkt niet zolang daar iets van meespeelt.
Let vooral op wanneer het begon. Een hond die het al zijn hele leven moeilijk vindt om alleen te zijn is een ander verhaal dan een hond van negen die er ineens mee begint. Dat tweede is vaker medisch dan gedragsmatig.
Is er medisch niets aan de hand, vraag dan om een verwijzing naar een gedragsdeskundige. Bij ernstige angst kan de dierenarts medicatie voorschrijven, naast de gedragstherapie en niet in plaats daarvan. Dat is geen kalmeringsmiddel waarmee je klaar bent: het verlaagt de paniek zover dat je hond weer kan leren van het oefenen.
De kern van de aanpak is gewenning: je laat je hond wennen aan alleen zijn in stukjes die zo klein zijn dat er geen paniek ontstaat. Je begint dus niet bij tien minuten, maar bij een paar seconden, en je gaat pas verder als je hond ontspannen blijft. Doe dit met een gedragsdeskundige erbij als je kunt, want die ziet spanning die jij mist.
| Stap | Wat je doet | Wanneer je verder gaat |
|---|---|---|
| 1. Vertreksignalen | Pak je jas en sleutels op, meerdere keren per dag, en ga niet weg | Je hond staat niet meer op |
| 2. De deur | Loop naar de deur, open hem en doe hem weer dicht | Je hond blijft rustig liggen |
| 3. Seconden | Stap naar buiten en kom na vijf tot tien seconden terug | Je hond ligt er bij terugkomst nog net zo bij |
| 4. Minuten | Bouw op naar een minuut en daarna naar vijf, met wisselende lengtes | Geen janken, hijgen of ijsberen op de camera |
| 5. Een halfuur en verder | Rek het rustig uit zolang de kortere keren goed blijven gaan | De camera laat rust zien in het eerste halfuur |
Hier loopt bijna iedereen vast. Het oefenen werkt alleen als je hond er tussendoor niet alsnog in paniek raakt, want elke lange periode alleen leert hem opnieuw dat jouw vertrek eng is. Gedragsdeskundigen noemen dat het opvangen van de afwezigheid, en het is geen bijzaak: het bepaalt of de training aanslaat.
Dat wringt, want de aanpak vraagt precies wat je niet hebt: iemand die er is op de uren dat jij weg moet. De gangbare oplossingen zijn je hond meenemen naar je werk, familie of een buur vragen, dagopvang, of iemand uit je eigen buurt die het middendeel van de dag overneemt.
Een deel van de adviezen die rondgaan maakt scheidingsangst aantoonbaar erger. Dit zijn de vier die het vaakst langskomen.
Wie familie of een buur heeft die kan invallen, is klaar. Heb je die niet, dan is een vaste hondenliefhebber uit je eigen buurt daarvan de stabiele versie: dezelfde persoon, hetzelfde rondje, en geen rekening die per keer meeloopt tijdens weken oefenen.
Daar is Co Pet Parent voor gemaakt. Je vindt iemand uit je eigen buurt die zelf geen hond heeft maar er graag tijd mee doorbrengt. Je maakt gratis een profiel aan, filtert op afstand, leest profielen en reviews en stuurt zelf het eerste bericht. Daarna spreken jullie een paar keer af terwijl jij er gewoon bij bent, en pas als het aan beide kanten klikt neemt de ander uren van je over. Jij blijft eigenaar en houdt de regie; er komt een vaste vertrouwde persoon bij in de kleine kring rondom je hond.
Die opbouw past toevallig precies bij deze training: je hond leert de persoon kennen terwijl jij er nog bent, en pas daarna blijft hij met hem achter. Je betaalt geen tarief per wandeling of per dag. Een lidmaatschap kost €79 per jaar voor baasjes en €39 per jaar voor hondenliefhebbers, en aanmelden en rondkijken is gratis.
Wees daarbij wel eerlijk over wat het is. Een vaste persoon is geen behandeling voor scheidingsangst; het oefenen met de gedragsdeskundige blijft het werk. Wat een vaste persoon oplevert is de ruimte om je aan dat plan te houden, omdat je hond de uren dat jij weg moet niet in paniek hoeft door te brengen.
Meestal niet. Zonder aanpak oefent een hond de paniek elke werkdag opnieuw in, en dan wordt het eerder erger dan beter. Met de juiste opbouw en hulp van een dierenarts en een gedragsdeskundige gaat het bij de meeste honden wel vooruit, alleen kost dat weken tot maanden.
Kijk naar het eerste halfuur na je vertrek met een camera. Bij scheidingsangst begint de onrust vrijwel meteen, zit de schade bij de voordeur en blijft voer onaangeraakt liggen. Bij verveling ligt je hond eerst rustig en gaat hij pas later iets zoeken, meestal speelgoed of de prullenbak.
Zorg dat hij die uren niet alleen is, want anders haal je het oefenen elke dag weer onderuit. Meenemen naar je werk, familie of een buur, dagopvang van €25 tot €40 per dag, of een vaste hondenliefhebber uit je eigen buurt zijn de gebruikelijke oplossingen. Het hoeft alleen voor de trainingsperiode te gelden.
Bij ernstige angst wel, maar alleen naast gedragstherapie en niet in plaats daarvan. De dierenarts schrijft het voor om de paniek te verlagen tot een niveau waarop je hond weer iets kan leren van het oefenen. Zonder die training verandert er met medicatie alleen weinig.
Alleen als je hond de bench al uit zichzelf opzoekt als eigen rustplek. Een hond die erin in paniek raakt kan zich verwonden aan de tralies of aan het slot, en het opsluiten zelf lost de angst niet op. Twijfel je, laat de bench dan open staan en overleg met een gedragsdeskundige.
Meestal niet, omdat het gemis over jou gaat en niet over het gezelschap van een andere hond. Soms neemt de nieuwe hond het onrustige gedrag zelfs over. Je verdubbelt intussen wel de zorg en de kosten. Wanneer een tweede hond wel een goed idee is, staat op de pagina daarover.
Zoek je iemand uit je eigen buurt die je hond leert kennen?
Aanmelden →